wychodząc naprzeciw oczekiwaniom naszych Klientów i starając się zaoszczędzić Państwa czas, Kancelaria Prawna Brodziak – Grzyb uruchomiła możliwość dokonywania płatności za usługi w formie bezgotówkowej przy pomocy karty płatniczej (również zbliżeniowo) oraz Blik.
Szanowni Państwo, niniejszy temat pojawił się w związku z docierającymi do nas sygnałami, że nie dla wszystkich jest on oczywisty. A wręcz wzbudza wiele wątpliwości i niejasności. Okazuje się, że liczne grono naszych Klientów posiada mylne wyobrażenie w powyższym temacie.
Zawarcie intercyzy wprowadzającej rozdzielność majątkową małżonków nie ma żadnego wpływu na kwestię dziedziczenia. Ustrój majątkowy pozostaje bez wpływu na dziedziczenie po zmarłym mężu czy żonie i nie pozbawia nas praw do majątku pozostawionym na wypadek śmierci.
Małżonek jest spadkobiercą ustawowym. Nie zmienia tego posiadanie rozdzielności majątkowej. Powołanie do spadku wynika z ustawy albo z testamentu. Jeżeli dziedziczenie następuje na podstawie ustawy to małżonek z pewnością odziedziczy majątek pozostawiony przez zmarłego. Co więcej, dziedziczy się nie tylko majątek zdobyty przez spadkodawcę w trakcie trwania małżeństwa, ale również ten uzyskany przed jego zawarciem lub odziedziczony przez niego.
Zgodnie z art. 931 Kodeksu Cywilnego w pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek. Dziedziczą oni w częściach równych, jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku.
Mając na uwadze powyższe, pamiętaj, że rozdzielność nie jest ’’ lekiem’’ na ewentualne długi spadkowe. Jeżeli zatem jednym z motywów zawarcia intercyzy (rozdzielności majątkowej) było przeświadczenie o tym, że uchroni Cię ona przed długami męża/żony na wypadek śmierci, to jesteś w błędzie. Do tego służą inne instrumenty prawne, o których pisaliśmy już niejednokrotnie na naszej stronie.
U schyłku swojego życia często zastanawiamy się jak właściwie rozporządzić naszym majątkiem, tak żeby nasi spadkobiercy po naszej śmierci nie ’’pozabijali się’’ w walce o niego i nie prowadzili długotrwałych postępowań sądowych. I wówczas wielu z Was przychodzą do głowy takie rozwiązania jak np. przekazanie swojego majątku umową darowizny jeszcze za życia – swoim dzieciom, wnukom, czy też innym ’’wybrańcom’’ (bo naszą własność możemy ofiarować każdemu, nie tylko rodzinie).
Muszę uczciwie powiedzieć, że zdecydowanie nie jestem zwolenniczką rozporządzania swoim majątkiem jeszcze za życia spadkodawcy. Uważam, że najlepszym rozwiązaniem jest po prostu testament. Oczywiście zdarzają się sytuacje, kiedy to okoliczności przemawiają za uregulowaniem spraw majątkowych jeszcze za życia, ale przeważnie i jako człowiek, a już tym bardziej jako prawnik swoim Klientom doradzam, aby kwestie majątku regulowali testamentem. Dlaczego? Bo kolokwialnie mówiąc ’’jak jest dobrze to jest dobrze, ale …’’. Przede wszystkim podkreślić trzeba, że wola wyrażona w testamencie zyskuje na aktualności dopiero po naszej śmierci. Do tego czasu natomiast nadal jesteśmy pełnoprawnymi właścicielami naszej własności i nikt nie może nam choćby narzucać w jaki sposób mamy z niej korzystać.
Przeniesienie majątku podczas naszego życia na inne osoby np. w zamian za oczekiwaną opiekę, w praktyce bardzo często kończy się konfliktem. Darczyńcy nie zawsze są usatysfakcjonowani tym co obdarowani im oferują w ’’podzięce’’ za przekazany majątek, a obdarowani faktycznie nie zawsze w odpowiedni sposób potrafią docenić to co zostało im przekazane. A dodatkowo, będąc już właścicielami tego co zostało im podarowane, zapominają często o swoich obowiązkach i obietnicach składanych przed przepisaniem im majątku.
I wedle prawa mimo, że nie podoba się nam postępowanie osoby, którą hojnie obdarowaliśmy i żałujemy naszej decyzji ( a w praktyce zdarza się to niezwykle często) jako już NIE właściciele – nie możemy nic zrobić. Oczywiście, że w zależności od tego w jakiś sposób nastąpiło przekazanie majątku przysługuje możliwość odwołania pewnych decyzji, ale wymaga to spełnienia pewnych warunków, co często powoduje, że staje się to niemożliwe lub znacznie utrudnione. Testament natomiast (który dodatkowo możemy w każdym czasie zmienić) pozwala nam na zadecydowanie, kto po naszej śmierci przejmie, to co po sobie pozostawimy, ale jednocześnie nie pozbawia nas statusu właścicieli, aż do czasu jej nadejścia.
Jak sporządzić testament, aby mieć pewność, że po śmierci wywoła on właściwy skutek prawny?
Najlepiej jest udać się do notariusza, który ’’naszą decyzję’’ spisze w formie aktu notarialnego. Jest to najpewniejszy sposób sporządzenia testamentu, który trudno podważyć przed sądem przez ewentualnych tzw. niezadowolonych. Pamiętać należy, iż testament może zawierać rozrządzenia tylko jednego spadkodawcy. Taki testament można w każdej chwili zmienić czy też odwołać. Sporządzić testament może tylko osoba mająca pełną zdolność do czynności prawnych. (testament notarialny)
Testament można przygotować również samemu, w domowym zaciszu, szpitalu etc. Trzeba jednak pamiętać, że aby mógł być podstawą do przejęcia naszego majątku przez osoby, które wyznaczymy, musi spełniać pewne warunki. Przede wszystkim musi zostać napisany w całości pismem ręcznym przez spadkodawcę, podpisany przez niego i opatrzony datą. (testament holograficzny)
lub
lub
Kancelaria udziela porad prawnych oraz zapewnia kompleksową reprezentację swoich Klientów przed Sądami we wszelkich sprawach spadkowych.
Na wstępie wyjaśniam, że z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy tzw. wspólność majątkowa (wspólność ustawowa), obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny).
Czasem mamy do czynienia z sytuacjami, gdy przedmioty majątkowe nabyte w trakcie małżeństwa, nie zostają objęte wspólnością ustawową, a stają się majątkiem osobistym każdego z małżonków. Poniższe przypadki są tego przykładem.
Szanowni Państwo, bardzo często zastanawiacie się nad tym, czy to co zamierzacie podarować swojemu dziecku, będącemu w związku małżeńskim, stanie się również własnością waszego zięcia czy synowej. Zgodnie z art. 33 Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego (dalej k.r.o.) do majątku osobistego każdego z małżonków należą m.in. przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił.
Zasada jest zatem taka – przedmiot darowizny wchodzi do majątku odrębnego małżonka, chyba że darczyńca inaczej postanowił. Dokonanie darowizny np. nieruchomości swojemu synowi czy córce, nie wchodzi do majątku wspólnego jego oraz jego żony/męża (majątku małżeńskiego), a stanowi wyłączną własność waszego dziecka, które może nią swobodnie dysponować bez zgody osób trzecich, w tym i bez zgody żony/męża.
Nic nie stoi oczywiście na przeszkodzie, by dokonując darowizny, przykładowo wyżej wspomnianej nieruchomości, złożycie przed notariuszem oświadczenie, iż darowana nieruchomość będzie wchodziła w skład majątku wspólnego waszego dziecka i jego żony/męża. Wówczas zgodnie z waszym życzeniem i wolą, nieruchomość stanie się własnością małżonków (syna i synowej czy córki i zięcia).
Podobnie jak przy darowiźnie, również spadek nie wchodzi w skład majątku wspólnego małżonków. Zgodnie z art. 33 Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego (dalej k.r.o.) do majątku osobistego każdego z małżonków należą m.in. przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił. Majątek nabyty w trybie dziedziczenia może wyjątkowo wejść do majątku wspólnego małżonków, pod warunkiem, że tak postanowił sam spadkodawca.
Wyjątek od w.w. zasad wprowadza art. 34 k.r.o., zgodnie z którym przedmioty zwykłego urządzenia domowego służące do użytku obojga małżonków są objęte wspólnością ustawową także w wypadku, gdy zostały nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił.
Chyba każdy kto na co dzień nie jest oswojony z instytucją jaką jest Sąd, a ma coś ’’na sumieniu’’ – wzdryga na samo hasło listonosza, o tym że jest dla nas list z Sądu. Zdecydowana większość z Was uważa, że jeśli nie odbierze przesyłki sądowej to uchroni się przed Sądem i ewentualnymi negatywnymi konsekwencjami. Bo przecież skoro nic nie odebrałem, to nikt nie może mi nic zrobić. Nic bardziej mylnego.
Takim działaniem możemy sobie wyłącznie zaszkodzić. Jeśli Sąd wysyła do nas przesyłkę na nasz prawidłowy i aktualny adres, to nieodebranie jej w ogóle – wcale nie oznacza, że masz problem z głowy. Po bezskutecznym upływie określonego terminu odbioru, list wraca do Sądu. Przyjmuje się wówczas, że doręczenie nastąpiło skutecznie. I pomimo, że nie zapoznałeś się z treścią nieodebranego listu, Sąd będzie traktował Cię tak jakbyś to zrobił – ze wszystkimi tego konsekwencjami. Nie ma więc znaczenia, że nie odebrałeś przesyłki. To nie przeszkodzi Sądowi wydać stosownego orzeczenia, jak np. wyroku lub nakazu zapłaty.
Bardzo często w naszej Kancelarii spotykamy się z sytuacjami, gdy o tym, że w ogóle jakieś postępowanie miało miejsce dowiadujecie się dopiero na etapie Komornika. Otrzymujecie pismo o wszczęciu postępowania egzekucyjnego (np. zajęcie rachunku, wynagrodzenia etc.), gdzie podstawą jest nakaz zapłaty lub wyrok, którego nigdy nie widzieliście – bo nigdy nie został Wam faktycznie doręczony. Często zdarza się, że listy do Was nie docierały bo kierowane były na adres, pod którym od dawna nie mieszkacie.
Oznacza to, że spadkobiercy (Ci którzy dziedziczą) tej osoby, która zmarła, a nie zdążyła skorzystać z przysługującego jej zachowku – mogą go odziedziczyć. Trzeba mieć jednak na uwadze, że ustawa przewiduje dziedziczenie roszczenia o zachowek przez określony krąg podmiotów. Zgodnie z brzmieniem art. 1002 Kodeksu Cywilnego ’’ Roszczenie z tytułu zachowku przechodzi na spadkobiercę osoby uprawnionej do zachowku tylko wtedy, gdy spadkobierca ten należy do osób uprawnionych do zachowku po pierwszym spadkodawcy.’’ Chodzi zatem tylko o osoby uprawnione do zachowku po pierwszym spadkodawcy. Przypomnijmy, że uprawnionymi do zachowku są zstępni, wstępni i małżonek spadkodawcy. Za przykład może stanowić następująca sytuacja:
Konstancja Nowak umiera i zostawia dwoje dzieci uprawnionych do zachowku: Eustachego i Anastazję. W niedługim czasie Anastazja (córka Konstancji) ginie w wypadku samochodowym, nie realizując swojego prawa do zachowku po zmarłej matce (Konstancji). Anastazja zostawia jedynego spadkobiercę w osobie swojego syna – Maurycego, któremu (jako spadkobiercy po Anastazji) będzie przysługiwał zachowek po zmarłej babce (Konstancji), gdyż on jako spadkobierca Anastazji i jednocześnie zstępny (wnuk Konstancji) jest uprawnionym do zachowku po ’’pierwszym spadkodawcy’’ (tj. Konstancji).
Po zmianie przepisów komornik, co do zasady może potrącić 25 % otrzymywanego przez Ciebie świadczenia emerytalnego, przy czym kwota, którą komornik musi Ci zostawić to 75% minimalnej emerytury. Minimalna emerytura w roku 2018 wynosi 1000 zł. Nie ma znaczenia ilu masz wierzycieli, ani też jak duży masz dług.
Co do zasady nie powinno to mieć większego znaczenia i nie powinno oddziaływać na postępowanie o podział majątku wspólnego byłych małżonków. Będzie tak w zdecydowanej większości spraw. Niemniej jednak w wyjątkowych sytuacjach, gdy w postępowaniu o rozwód jeden z małżonków został uznany za wyłącznie winnego rozpadu małżeństwa z powodów – nazwijmy to ‘’finansowych’’, Sąd zajmujący się sprawą podziału majątku, ustalając nierówne udziały w majątku wspólnym – może pośrednio wziąć to pod uwagę. Za przykład tych tak zwanych przyczyn ‘’finansowych’’ można wskazać sytuację, gdy powodem rozpadu małżeństwa było bezmyślne trwonienie wspólnego majątku małżonków, bez wiedzy drugiego. Zasada bowiem jest taka, że udziały małżonków są równe. Wyjątkowo można dążyć do ustalenia nierównych udziałów np. w przypadku rażącego nieprzyczyniania się jednego z małżonków do powstawania majątku wspólnego (jeśli przykładowo nadużywał alkoholu, nie pracował i nie zajmował się domem i wychowaniem dzieci). Jeśli zatem chcemy, aby Sąd w postępowaniu o podział majątku orzekł nierówne udziały, a w postępowaniu rozwodowym orzeczono wyłączną winę jednego z małżonków z powodów ‘’finansowych’’ to możemy zasugerować Sądowi, aby orzekając o podziale zwrócił swoją uwagę na przyczyny rozpadu małżeństwa.
Tak na marginesie, miej świadomość, że obowiązek alimentacyjny rodziców jest niezależny od tego, czy dziecko urodziło się w małżeństwie, czy też nie. Nie ma również znaczenia, że jedno z rodziców zostało pozbawione władzy rodzicielskiej.
Połową sukcesu jest sporządzenie dobrego pozwu. Tzw. ’’powodem’’ będzie małoletni zastępowany przez Ciebie jako przedstawiciela ustawowego. Mianem ’’pozwanego’’ będzie natomiast określony rodzic, od którego żądasz płacenia alimentów. W treści pozwu wskazujesz kwotę jakiej żądasz miesięcznie tytułem alimentów oraz wszystkie okoliczności faktyczne sprawy. Oczywiście kwota ta powinna być rozsądna i musi się mieścić zarówno w uzasadnionych potrzebach dziecka, jak i możliwościach zarobkowych drugiego rodzica. Musisz odpowiednio udokumentować koszty utrzymania dziecka. Konieczne jest wyszczególnienie Sądowi co składa się na te wydatki. W uzasadnieniu powinny się znaleźć informacje zarówno o Twoim stanie majątkowym i zarobkowym jak i pozwanego rodzica. Do pozwu załączasz akty stanu cywilnego i dowody ponoszonych wydatków. Pozew w dwóch egzemplarzach składasz w Sądzie Rejonowym właściwym dla miejsca zamieszkania dziecka ewentualnie dla miejsca zamieszkania pozwanego. Nie podlega on opłacie sądowej. W pozwie powinieneś wskazać adres zamieszkania zarówno swój jak i pozwanego. Sąd wyznaczy termin rozprawy, na który wezwie rodziców celem ich przesłuchania. Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego wyda wyrok, mocą którego zobowiąże drugiego rodzica do realizowania obowiązku alimentacyjnego. Po jego uprawomocnieniu się – jeżeli pozwany dobrowolnie nie będzie płacił zasądzonych alimentów – kierujesz sprawę do komornika. Jeżeli pozwany rodzic nie stawi się na wyznaczonym terminie rozprawy i nie zajmie żadnego stanowiska w sprawie – możliwe, że Sąd wyda tzw. wyrok zaoczny.
Wiele instytucji wymaga bowiem od spadkobiercy (i słusznie), aby ten przedłożył tzw. sądowe postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku bądź też akt poświadczenia dziedziczenia. W skrócie są to dokumenty, które niejako potwierdzają status spadkobiercy. W większości przypadków uzyskanie ich będzie zatem konieczne. Bez postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku lub aktu poświadczenia dziedziczenia spadkobierca np. nie zostanie wpisany w księdze wieczystej jako następca prawny zmarłego właściciela nieruchomości. Legitymowanie się postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku lub aktem poświadczenia dziedziczenia może też być konieczne w postępowaniu przed organami administracji państwowej, bankami, spółdzielniami etc.
