Zabezpieczenie kontaktów z dzieckiem na czas trwania sprawy rozwodowej – dlaczego to ważne i jak złożyć wniosek?
Nie trzeba czekać na wyrok rozwodowy, aby ustalić zasady spotkań z dzieckiem. Gdy rodzice nie mogą się porozumieć, sąd może wydać postanowienie o zabezpieczeniu kontaktów na czas trwania sprawy. Określa ono dni i godziny spotkań, zasady odbioru dziecka oraz kontaktów telefonicznych. Wniosek o zabezpieczenie kontaktów można zamieścić w pozwie o rozwód albo złożyć później, w toku postępowania. Podstawą jest dokładny harmonogram i uzasadnienie.
Dlaczego zabezpieczenie kontaktów z dzieckiem jest ważne?
Rozwód może trwać wiele miesięcy. Gdy spotkania są odwoływane lub zależą od zgody drugiej strony, postanowienie sądu porządkuje zasady kontaktów jeszcze przed wyrokiem.
Sąd kieruje się dobrem dziecka i jego dotychczasowymi relacjami z rodzicami. Wniosek bywa potrzebny także wtedy, gdy rodzice nie potrafią uzgodnić weekendów i świąt.
Czy kontakty zależą od władzy rodzicielskiej?
Nie. Art. 113 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego stanowi, że rodzice i dziecko mają prawo oraz obowiązek utrzymywania kontaktów niezależnie od władzy rodzicielskiej. Kontakty z dzieckiem obejmują zarówno osobiste spotkania, jak i rozmowy telefoniczne czy komunikację elektroniczną. Ze względu na dobro dziecka sąd może je ograniczyć, np. do spotkań w obecności kuratora, a wyjątkowo zakazać.
Kiedy i do którego sądu złożyć wniosek?
Jeżeli rozwód już trwa, wniosek należy skierować do sądu okręgowego prowadzącego sprawę rozwodową. Może też znaleźć się w pozwie. Zgodnie z art. 445¹ Kodeksu postępowania cywilnego w trakcie rozwodu nie wszczyna się odrębnej sprawy o ustalenie kontaktów ze wspólnym małoletnim dzieckiem małżonków.
Jeżeli sprawa rozwodowa jeszcze się nie toczy, ustalenia kontaktów można dochodzić przed właściwym sądem rejonowym – sądem opiekuńczym. Po rozpoczęciu rozwodu wcześniejsze postępowanie o kontakty zostaje zawieszone.
Jak napisać wniosek o zabezpieczenie kontaktów?
Wskaż sąd, strony, sygnaturę (jeśli jest), żądanie, uzasadnienie, dowody i podpis. Zapis „regularne kontakty w weekendy” jest zbyt ogólny, ponieważ nie określa konkretnych terminów.
Przykład żądania i harmonogramu
Przykładowo: „Wnoszę o zabezpieczenie kontaktów z małoletnim dzieckiem na czas trwania postępowania poprzez ustalenie kontaktów w co drugi weekend, od piątku od godz. 17.00 do niedzieli do godz. 18.00, z prawem zabierania dziecka poza miejsce jego stałego pobytu oraz obowiązkiem odebrania go z miejsca zamieszkania i odwiezienia po zakończeniu kontaktu”.
Doprecyzuj święta, ferie, wakacje, spotkania w tygodniu i rozmowy online. Uwzględnij wiek dziecka, jego zajęcia i odległość między domami. Precyzyjne zapisy ograniczają spory o terminy i ułatwiają ocenę, czy postanowienie jest wykonywane.
W Kancelarii Radcy Prawnego Katarzyny Brodziak w ramach pomocy w sprawach o kontakty z dzieckiem pomagamy przygotować konkretne żądania procesowe, dostosowane do sytuacji rodzinnej.
Jak uzasadnić wniosek i co do niego dołączyć?
Trzeba uprawdopodobnić roszczenie i interes prawny w zabezpieczeniu (art. 730¹ KPC). W uzasadnieniu opisz dotychczasowy sposób sprawowania opieki, wskaż konkretne przypadki utrudniania kontaktów i dołącz korespondencję, która je potwierdza.
Do wniosku dołącz dokumenty potwierdzające opisane okoliczności, odpis pisma wraz z załącznikami dla drugiej strony oraz potwierdzenie opłaty, jeżeli jest wymagana. Jeżeli odpis aktu urodzenia dziecka nie znajduje się w aktach sprawy, może być konieczne jego dołączenie.
Jeżeli między rodzicami istnieje poważny spór dotyczący relacji z dzieckiem, sąd może zasięgnąć opinii OZSS (Opiniodawczego Zespołu Sądowych Specjalistów). Nie jest to jednak obowiązkowy etap rozpoznawania wniosku o zabezpieczenie kontaktów.
Ile kosztuje wniosek o zabezpieczenie kontaktów?
- 0 zł dodatkowej opłaty – wniosek zgłoszony w pozwie rozwodowym. Opłata od pozwu wynosi 600 zł.
- 100 zł – osobny wniosek złożony w trakcie sprawy rozwodowej.
Podstawę stanowią art. 68 i art. 95 ust. 1 pkt 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Można ubiegać się o zwolnienie od kosztów sądowych.
Jak długo sąd rozpoznaje wniosek i kiedy obowiązuje postanowienie?
Nie ma gwarancji rozstrzygnięcia w ciągu tygodnia. W sprawach o kontakty sąd co do zasady przeprowadza rozprawę, chyba że zachodzi wypadek niecierpiący zwłoki (art. 756¹ KPC). Termin zależy m.in. od możliwości wyznaczenia rozprawy. Postanowienie o zabezpieczeniu jest co do zasady wykonalne od chwili wydania, bez czekania na wyrok rozwodowy.
Co zrobić, gdy drugi rodzic nie wykonuje postanowienia?
Sąd może najpierw zagrozić nakazaniem zapłaty określonej sumy za naruszenie obowiązków, a po kolejnych naruszeniach nakazać zapłatę. To nie automatyczna grzywna. Znaczenie mają przyczyny niezrealizowanych spotkań, dlatego zachowuj korespondencję i zapisuj daty naruszeń.
Zmiana sytuacji rodziny może uzasadniać zmianę zabezpieczenia. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Zabezpieczenie nie przesądza o ostatecznej treści wyroku rozwodowego.
Jak przygotować się do zabezpieczenia kontaktów?
Przygotuj możliwy do wykonania harmonogram i dowody pokazujące, dlaczego sąd powinien ustalić kontakty już teraz.
W naszej kancelarii w Częstochowie pomagamy w sprawach rozwodowych i sporach dotyczących kontaktów z dzieckiem, w tym reprezentujemy klientów przed sądem. Jeśli potrzebujesz pomocy przy przygotowaniu wniosku o zabezpieczenie kontaktów lub drugi rodzic utrudnia Ci spotkania z dzieckiem, skontaktuj się z nami. Przeanalizujemy Twoją sytuację i ustalimy, jakie działania prawne można podjąć.
